سؤال:
لطفا اين عبارت را كه در تعريف تقوا گفته اند، بيان كنيد: « تَقْوى بِاللّه ، وَ هُوَ تَرْكُ الْحَلالِ فَضْلاً عَنِ الشُّبْهَةِ؛ وَ تَقْوى مِنَ اللّه ، وَ هُوَ تَرْكُ الشُّبَهاتِ فَضْلاً مِنَ الْحَرامِ. »
جواب:
 تعريف اول اخصّ مراتب تقوا است كه انسان حتى حلال را مرتكب نشود تا چه رسد به شبهه، و به ضروريات اكتفا نموده و از مباحات هم كناره گيرى كند چه رسد به شبهات و محرّمات، و اين كه اسمش را « تقواى باللّه » گذاشته اند گويا ترسى در كار نيست، بايد خود خدا بدهد و مؤيدش خدا است و بنده « بِاللّه يَفْعَلُ »؛ (به خدا انجام مى دهد) و فعل عبد نيست و خدا همه كاره و فاعل است؛ به خلاف تعريف دوم كه « تَقْوى مِنَ اللّه » است كه ترس و پرهيز از خود خداست.

 ما اگر همان مرتبه ى آخر تقوا را رعايت كنيم و از حرام يقينى اجتناب كنيم، خيلى خوب است البته در مواردى كه مصلحت باشد! و گرنه، « بهار توبه شكن مى رسد، چه چاره كنم؟! » مگر آن ها كه كار حرام به جا مى آورند، بى عقل هستند؟!