|
پرداخت زكات به معتاد
1827. آيا مىشود زكات را به افراد فقير معتاد به ترياك داد؟
ج. اگر صرف در كشيدن ترياك مىكند، در ابتداى معتاد شدن نمىتواند به او بدهد؛ ولى اگر معتاد شده است، عدم پرداخت مبنى بر حرمت ادامه اعتياد است، و اگر صرف در ضروريات خود و عيالش مىكند، پرداخت زكات به او مانعى ندارد و هم چنين اگر ندانيم كه آن را چه مىكند.
ميزان فقر
1828. معيار در فقر افراد چيست؟ آيا شخصى كه مثلاً حدود پانصد تومان پول ندارد، ولى از لحاظ خوراكى چندان در مضيقه نيست، مىتوان به او زكات داد؟
ج. فقير و مستحقّ زكات است.
كسى كه در صورت فروش ملكش غنى است
1829. شخصى داراى باغى است كه اگر بفروشند غنى مىشود؛ ولى به طمع گرانترشدن نمىفروشد. آيا مىتوان به او زكات داد؟
ج. اين شخص فقير نيست.
دادن زكات به داماد يا عروس
1830. در چه صورتى شخص مىتواند زكات مال را به داماد يا عروس خود بدهد؟
ج. در صورتى كه فقير باشند.
خرج زكات براى تحصيل فرزند
1831. در صورت فقر پسر، پدر مىتواند زكات را براى تحصيل فرزند در دانشگاه يا حوزه به پسر خود پرداخت نمايد؟
ج. در اين جهت با ديگران فرقى ندارد.
پرداخت زكات به پسر فقير
1832. پدر اينجانب حدود هفتاد سال سن دارد و شغل او كشاورزى است. بنا به اقرار خودش زكات را خوب حساب نكرده است، يعنى دقيق زكات تسعه (نه گانه) را نداده و يقين دارد به عهده او زكات تسعه هست. همچنين ردّ مظالم به عهده او است. آيا اكنون براى برىءالذّمه شدن مىتواند يكجا همه را حساب كند و به پسر فقير خود بدهد و پسر براى خود زن بگيرد؟ آيا اجازه مىفرماييد پدرم موارد مذكور را خرج عروسى برادر فقيرم كند؟
ج. شايد بتواند، مگر اين كه احتياط اين است كه به شخص مستحقّ شريف بدهد و او بذل كند به پسرش كه مىخواهد ازدواج كند.
دادن زكات به ربيبه
1833. آيا انسان مىتواند مقدارى از زكات را كه مديون است به ربيبهى خود پرداخت نمايد؟
ج. ظاهرا مىتواند.
دادن زكات به افرادى كه گاهى اوقات نماز مىخوانند
1834. آيا به يك خانوادهى مسلمان شيعه كه بعضى از افراد اين خانواده گاهى نماز مىخوانند و گاهى نمىخوانند، مىتوان زكات داد؟
ج. اگر به قدر ضروريات آنها بدهد، اشكال ندارد، (مسألهى 1537 رساله).
پرداخت زكات به فقير سنى مذهب
1835. آيا زكات را مىتوان به فقير سنى مذهب پرداخت نمود؟
ج. خير، نمىتوان، (مسألهى 1534 رساله).
گرفتن زكات از يك فرد سنى مذهب
1836. آيا فقير شيعه مىتواند از يك نفر سنى، زكات بگيرد؟
ج. بله، مىتواند.
ترجيح بين فقراى محل زراعت و محل سكونت
1837. كشاورزى در شهر سكونت دارد و جهت زراعت به روستايى در 25 كيلومترى آن شهر مىرود. هم در آن روستا و هم در شهر محل سكونت خود، افراد مستحقّ وجود دارند. او زكات زراعتش را به كدام دسته از فقرا بدهد بهتر است؟
ج. اگر در شهر خودش مستحق پيدا شود، مىتواند زكات را به روستا ببرد؛ ولى مخارج بردن به آن محل را بايد خودش بدهد، و اگر زكات تلف شود، ضامن است؛ مگر آن كه به درخواست حاكم شرع برده باشد.
محاسبه بدهى بدهكار از زكات
1838. شخص فقيرى به بنده بدهكار است و توانايى پرداخت بدهى خود را ندارد. آيا مىتوانم بدهى او را از زكات مالم حساب كنم و ديگر از او طلب نكنم؟
ج. بله، مىتوانيد اين كار را بكنيد.
دادن زكات به پدر و مادر
1839. در چه صورت زكات فرزند به پدر و مادرش مىرسد؟
ج. فرزند نمىتواند زكات خود را در محدودهى نفقه واجبه، به آنها بدهد، و در غير آن مانعى ندارد.
عدم جواز پرداخت زكات غير سيد به سيد
1840. آيا جايز است غير سيّد كفارات و مظالم و صدقات خود را به سيّد بدهد؟
ج. احتياط مستحب است كه به سيّد ندهند؛ ولى زكات جايز نيست.
ممنوعيت دريافت زكات غير سيّد توسط سيّد
1841. آيا سيّد مىتواند از غير سيّد زكات بگيرد؟
ج. كسى كه سيّد است، نمىتواند از غير سيّد زكات بگيرد. (مسألهى 1542 رساله).
پرداخت زكات در قالب هديه به بستگان
1842. شخصى كه زكات بايد بپردازد، اگر فرزند، داماد يا يكى از بستگانش طلبه باشد، آيا مىتواند به صورت هديه، لوازم خانه يا كتاب مورد نياز او را خريده و از زكات خود محاسبه نمايد؟
ج. ظاهرا از غير واجبات، واجب النّفقه مىتواند اداى زكات كند و لازم نيست بگويد زكات است.
افرادى كه منكر زكاتاند
1843. اگر كسانى باشند كه زكات نمىدهند و وقتى با آنها بحث مىكنيم، زكات را قبول ندارند، آيا آنها كافر و نجساند؟ معاشرت با چنين افرادى چه حكمى دارد؟
ج. اگر منكر اصل زكات هستند، كافر و نجساند. (با توضيح مذكور در مسألهى 110 رساله.)
نانى كه از گندم زكات نداده پخت شده است
1844. آيا نانى كه از گندم زكات نداده، پخته شده است را مىتوان خورد؟
ج. اگر زكات آن را از مال ديگر بدهند، مىتوان خورد.
نماز خواندن در لباسى كه از مال زكوى تهيه شده است
1845. آيا با مال زكوى مىتوان لباس خريد و در آن لباس نماز خواند؟
ج. اگر با عين پولى كه زكات آن را ندادهاند لباس بخرد تا زمانى كه از پول ديگرى زكات آن را ندادهاند، نماز خواندن در آن لباس حرام و بنابر احتياط باطل است.
نماز خواندن در خانهى كسى كه زكات پرداخت نمىكند
1846. اگر كشاورزانى باشند كه درآمد آنها از طريق زراعت است و لكن زكات پرداخت نمىكنند و با اين درآمد خانه و مسكن تهيه كردهاند، نماز خواندن در خانهى آنها چه حكمى دارد؟
ج. نماز خواندن در آن خانه اشكالى ندارد.
عقد ازدواج كسانى كه زكات پرداخت نمىكنند
1847. اگر كسانى زكات پرداخت نكنند و با عين مال زكوى، ازدواج كردهاند، عقد آنها چه حكمى دارد؟
ج. عقد آنها صحيح است.
گفتن اين كه مال پرداختى به فقير، زكات است
1848. چيزى را كه انسان بابت زكات به فقير مىدهد، آيا لازم است به او بگويد كه زكات است؟
ج. خير، لازم نيست.
پرداخت معادل زكات از فرشهاى خانه
1849. آيا كسى مىتواند معادل زكاتى كه بر او تعلّق گرفته از فرشهاى خانهاش به مسجد محل بدهد و براى خودش فرش نو تهيه كند؟
ج. ظاهرا مىتواند از باب قيمت بدهد؛ اگر متولّى شرعى راضى شود. (به مسألهى 1550 رساله مراجعه شود.)
دريافت زكات و خرج آن براى عيال سيّده
1850. اگر شخص غير سيّدى زكات بگيرد، مىتواند خرج عيالش كه سيّده مىباشد، نمايد؟
ج. بله، مىتواند.
مصرف يا تعويض پول جدا شده بابت زكات
1851. آيا پولى كه بابت وجوه شرعيه ـ مانند زكات اموال و فطره ـ ، جدا و تعيين شده را مىتوان مصرف نمود و يا با پول ديگر تعويض نمود؟
ج. نمىتوان آن را مصرف كرد؛ ولى تعويض آن اشكال ندارد، در موردى كه تفاوتى در تعلّق اغراض عقلائيه ندارد و مستحقّين راضى هستند.
فروش مال زكوى و پرداخت پول آن
1852. آيا مىتوان مال زكاتى را فروخت و سپس به مقدار زكات از پول آن جدا كرده و پرداخت نمود؟
ج. بله، مىتوان، (مسألهى 1550 رساله).
خريد و فروش مال زكوى
1853. آيا خريد و فروش مال زكوى جايز است؟ در اين صورت زكات آن بر عهده فروشنده است يا خريدار؟
ج. جايز نيست، مگر بعد از جداكردن مقدار زكات يا اداى آن از مال ديگر وگرنه معامله نسبت به آن مراعى است.
پرداخت وجه به نيّت زكات يا مظالم
1854. شخصى علم اجمالى دارد كه زكات يا مظالم بر عهدهاش است. حال كه مىخواهد وجهى را به مستحقّ بدهد، به چه نيّت اين كار را انجام دهد؟
ج. به نيّت امر فعلى و ما فى الذمّه.
دادن زكات پدر به فرد مستحقّى كه مدّ نظر پدر نبوده است
1855. پدرى زكات مالش را جدا كرده و مىخواهد به فرد خاصى بدهد. آيا پسر بدون اذن او مىتواند زكات را به فرد مستحقّ ديگرى بدهد؟
ج. خير، نمىتواند اين كار را بكند.
پرداخت زكات سالهاى متمادى در يكجا
1856. آيا پيرمرد كشاورزى كه تا كنون زكات نداده، مىتواند زكات همهى سالهايش را يكجا حساب كند و بپردازد؟ اگر در حال حاضر قدرت بر اين كار نداشته باشد چه كند؟
ج. بله، بايد تمام آنها را بدهد؛ هر چند به تدريج باشد يا اگر ندارد، آن را وصيت كند.
نيّت در هنگام پرداخت زكات فطريهى عقب افتاده
1857. اگر پرداخت زكات فطره چند روز به تعويق بيفتد، هنگام پرداخت آن نيّت ادا داشته باشيم يا نيّت قضا؟
ج. اگر كنار هم نگذاشته، احتياط مستحب آن است كه بعدا قضا كند؛ ولى اظهر اين است كه زكات فطره ديگر بر او واجب نيست، ولى معصيت كرده است.
اولويت بين پرداخت زكات يا بدهى متوفّى
1858. اگر فرد متوفّى بدهكار باشد و مال زكوى نيز داشته باشد، امّا اموال ديگر او به قدرى نيست كه كفاف بدهى او را بدهد، پرداخت زكات او در اولويت قرار دارد يا بدهى او؟
ج. چون زكات اوّلاً به عين مال تعلق مىگيرد به همين جهت اولويت لزوميه دارد، (مسألهى 1478 رساله).
پرداخت مبلغ زكات پنجاه سال پيش
1859. شخص متوفّى پنجاه سال پيش وصيت كرده كه مبلغ معينى را بابت زكات بدهند ولى ورثه عمل نكردهاند. حال كه مىخواهند عمل كنند، همان مبلغ را بدهند يا ارزش امروزى آن را حساب كنند؟
ج. احتياطا بايد در مابه التفاوت آن با حكم شرع مصالحه كنند.
تصرف ورثه در اموال ميتى كه زكات بر آنها واجب شده است
1860. آيا ورثه مىتوانند در اموال ميتى كه زكات بر آنها واجب شده، تصرّف كنند؟ در صورت تصرّف آيا بر ذمّه آنها است كه جبران كنند؟
ج. قبل از اخراج زكات يا كنار گذاشتن آن نمىتوانند در آن تصرف كنند و اگر كردند، ضامن هستند.
جمعآورى خمس و زكات توسط حاكم اسلامى
1861. آيا حاكم اسلامى مىتواند نسبت به جمعآورى خمس و زكات اقدام نمايد و در اين راه خشونت به خرج دهد؟
ج. مىتواند طلب الزامى كند.
توانايى حكومت اسلامى در تغيير نصاب زكات
1862. آيا حكومت اسلامى مىتواند بنا به مصالح جامعه نصاب زكات را بيشتر يا كمتر وضع كند؟
ج. نصاب خاص، شرط عنوان زكات است.
فلسفه تشريع و اهداف زكات
1863. فلسفهى تشريع زكات و اهداف آن را با توجه به آيات و روايات، بيان فرماييد؟
ج. رسيدگى به فقيران و رفع حاجت آنها و نموّ مال و زيادى در عمر و مصالح ديگر از جمله حكمتهاى تشريع زكات است.
|